MSK AcademyUltradźwięki
Autor Jakub Jacisko, MD, PhDZaktualizowano
Dźwięk jest falą mechaniczną, która rozchodzi się w ośrodku (na przykład w powietrzu, wodzie lub tkankach biologicznych). Powstaje wskutek drgań cząstek ośrodka i rozchodzi się jako fala podłużna utworzona przez naprzemienne obszary zagęszczenia i rozrzedzenia.
Przedrostek ultra- oznacza „poza” lub „powyżej”. W tym przypadku określa częstotliwości wyższe niż górna granica słyszalności człowieka. Człowiek może odbierać dźwięki w przybliżonym zakresie od 20 Hz do 20 kHz. Fale o wyższej częstotliwości nazywa się ultradźwiękami.
W obrazowaniu medycznym wykorzystuje się znacznie wyższe częstotliwości, zwykle około 2–25 MHz. Częstotliwości te są wielokrotnie wyższe niż częstotliwości dźwięków słyszalnych, dlatego ucho ludzkie nie może ich wykryć.
Ważną właściwością ultradźwięków jest to, że są one falą mechaniczną, a nie promieniowaniem elektromagnetycznym. Dlatego do rozchodzenia się zawsze wymagają ośrodka materialnego. W tkankach biologicznych ultradźwięki rozchodzą się stosunkowo dobrze, natomiast w powietrzu — bardzo słabo. Z tego powodu podczas badań ultrasonograficznych stosuje się żel sprzęgający, który eliminuje warstwę powietrza między głowicą a skórą i umożliwia skuteczne przenoszenie fal ultradźwiękowych do tkanek.