Badanie ultrasonograficzne

Protokół badania

1. Nervus medianus na całym przebiegu w kończynie górnej

Rycina 1. Dół pachowy, płaszczyzna poprzeczna. A: a. axillaris, M: n. medianus, R: n. radialis, U: n. ulnaris, mc: n. musculocutaneus

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny dołu pachowego. Na obrazie widoczna jest a. axillaris (A), wokół której położone są struktury nerwowe splotu ramiennego. n. medianus (M) jest w tej projekcji położony nieznacznie brzusznie, przyśrodkowo i powierzchownie względem a. axillaris. W pobliżu widoczne są również n. radialis (R), n. ulnaris (U) oraz n. musculocutaneus (mc). Obraz obejmuje również struktury mięśniowe, w szczególności m. coracobrachialis, m. teres major i m. triceps brachii, a także zarys kości ramiennej.

Rycina 2. Brachium, płaszczyzna poprzeczna. A: a. brachialis, M: n. medianus, U: n. ulnaris, CB: m. coracobrachialis.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny ramienia. Na obrazie widoczna jest a. brachialis (A), która przebiega w bliskim sąsiedztwie struktur nerwowych. N. medianus (M) w tej projekcji jest położony przy a. brachialis i przebiega razem z nią na ramieniu jako część pęczka nerwowo-naczyniowego. Na obrazie widoczne są również n. ulnaris (U) oraz struktury mięśniowe, w szczególności m. coracobrachialis (CB), m. biceps brachii, m. brachialis i m. triceps brachii.

Rycina 3. Cubitum, płaszczyzna poprzeczna. A: a. brachialis, M: n. medianus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy dołu łokciowego. Obraz ukazuje a. brachialis (A) i n. medianus (M), który w tej projekcji jest położony przyśrodkowo od a. brachialis. N. medianus dalej przebiega pod lacertus fibrosus i jest położony w przestrzeni między m. brachialis a m. pronator teres. Obraz obejmuje również m. biceps brachii, m. brachialis, m. pronator teres oraz zarys kości ramiennej.

Rycina 4. Staw łokciowy, płaszczyzna poprzeczna. A: tętnica ramienna, M: nerw pośrodkowy, B: ścięgno dalsze mięśnia dwugłowego ramienia.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy dołu łokciowego. Na obrazie widoczne są tętnica ramienna (A), ścięgno dalsze mięśnia dwugłowego ramienia (B) oraz nerw pośrodkowy (M). Nerw pośrodkowy w tej okolicy przebiega pomiędzy mięśniem ramiennym a mięśniem nawrotnym obłym. Na obrazie uwidoczniono również mięsień ramienny, mięsień nawrotny obły oraz zarys kości ramiennej.

Rycina 5. Staw łokciowy, płaszczyzna poprzeczna. A: a. brachialis, M: n. medianus, B: dystalne ścięgno m. biceps brachii, S: ramus superficialis n. radialis, P: ramus profundus n. radialis.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy dołu łokciowego podczas podstawowego obrazowania stawu łokciowego. Na obrazie widoczne są a. brachialis (A), dystalne ścięgno m. biceps brachii (B) oraz n. medianus (M), który znajduje się między m. brachialis a m. pronator teres. Bocznie widoczne są również gałęzie n. radialis, a konkretnie ramus superficialis n. radialis (S) oraz ramus profundus n. radialis (P). Na obrazie uwidoczniono także m. brachialis, m. brachioradialis, m. pronator teres oraz zarys kości ramiennej.

Rycina 6. Cubitum, płaszczyzna poprzeczna. A: a. ulnaris, M: n. medianus, FCR: m. flexor carpi radialis, PL: m. palmaris longus, FDS: m. flexor digitorum superficialis, FDP: m. flexor digitorum profundus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy proksymalnej części przedramienia. W tej projekcji n. medianus (M) przebiega między dwiema głowami m. pronator teres: powierzchowną (ramienną) i głęboką (łokciową). Głęboka głowa m. pronator teres oddziela n. medianus od a. ulnaris (A) i występuje u około 80% osób. Obraz przedstawia również m. flexor carpi radialis (FCR), m. palmaris longus (PL), m. flexor digitorum superficialis (FDS), m. flexor digitorum profundus (FDP), a także kość promieniową i kość łokciową.

Rycina 7. Przedramię, płaszczyzna poprzeczna. M: nerw pośrodkowy, AIN: nerw międzykostny przedni, BR: mięsień ramienno-promieniowy, FCR: mięsień zginacz promieniowy nadgarstka, PL: mięsień dłoniowy długi, FDS: mięsień zginacz powierzchowny palców, FDP: mięsień zginacz głęboki palców, FPL: mięsień zginacz długi kciuka.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w obrębie przedramienia. Nerw pośrodkowy (M) w tej projekcji przebiega między mięśniem zginaczem powierzchownym palców (FDS), mięśniem zginaczem głębokim palców (FDP) i mięśniem zginaczem długim kciuka (FPL). W tym miejscu od nerwu pośrodkowego odchodzi nerw międzykostny przedni (AIN), który zstępuje między mięśniami zginaczami w kierunku błony międzykostnej. Na obrazie widoczne są również mięsień ramienno-promieniowy (BR), mięsień zginacz promieniowy nadgarstka (FCR), mięsień dłoniowy długi (PL), kość promieniowa, kość łokciowa i błona międzykostna.

Rycina 8. Carpus, płaszczyzna poprzeczna. M: n. medianus, T: ścięgna zginaczy, A: a. ulnaris, U: n. ulnaris, P: os pisiforme, FCR: ścięgno m. flexor carpi radialis.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy nadgarstka. N. medianus (M) przebiega pod retinaculum flexorum w kanale nadgarstka, gdzie jest położony powierzchownie nad ścięgnami zginaczy (T). Na obrazie widoczne są również ścięgno m. flexor carpi radialis (FCR), a. ulnaris (A) i n. ulnaris (U), położone po stronie łokciowej poza kanałem nadgarstka, a także os pisiforme (P) i kości nadgarstka, w szczególności os scaphoideum, os capitatum i os hamatum.

2. Nerw międzykostny przedni

Rycina 9. Przedramię, płaszczyzna poprzeczna. A: a. radialis, M: n. medianus, AIN: n. interosseus anterior, FCR: m. flexor carpi radialis, FDS: m. flexor digitorum superficialis, FPL: m. flexor pollicis longus, FDP: m. flexor digitorum profundus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy przedramienia. Obraz przedstawia n. medianus (M) po przejściu przez m. pronator teres, od którego głównej gałęzi odchodzi n. interosseus anterior (AIN). Następnie AIN zstępuje między m. flexor pollicis longus (FPL) a m. flexor digitorum profundus (FDP) w kierunku membrana interossea. Obraz obejmuje również a. radialis (A), m. flexor carpi radialis (FCR), m. flexor digitorum superficialis (FDS), m. pronator teres i kość promieniową.

Rycina 10. Przedramię, płaszczyzna poprzeczna. A: a. radialis, M: n. medianus, AIN: n. interosseus anterior, FCR: m. flexor carpi radialis, FDS: m. flexor digitorum superficialis, FDP: m. flexor digitorum profundus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy przedramienia. N. interosseus anterior (AIN) biegnie wzdłuż błony międzykostnej, głęboko pod m. flexor digitorum profundus (FDP), i biegnie dalej dystalnie pod m. pronator quadratus. Na obrazie widoczne są również n. medianus (M) położony między mięśniami zginaczami, a. radialis (A), m. flexor carpi radialis (FCR), m. flexor digitorum superficialis (FDS), kość promieniowa, kość łokciowa i błona międzykostna.

3. Nerw skórny dłoniowy

Rycina 11. Antebrachium, płaszczyzna poprzeczna. M: n. medianus, FCR: m. flexor carpi radialis, PL: m. palmaris longus, FDS: m. flexor digitorum superficialis, FDP: m. flexor digitorum profundus, PQ: m. pronator quadratus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w bardziej dystalnej części przedramienia. N. medianus (M) znajduje się w tej projekcji między m. flexor digitorum superficialis (FDS) a m. flexor digitorum profundus (FDP) w obszarze nad m. pronator quadratus (PQ). Na obrazie widoczne są również m. flexor carpi radialis (FCR), m. palmaris longus (PL), kość promieniowa, kość łokciowa i membrana interossea.

Rycina 12. Antebrachium, płaszczyzna poprzeczna. M: n. medianus, c: ramus cutaneus palmaris n. mediani, FCR: ścięgno m. flexor carpi radialis, PQ: m. pronator quadratus.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w dystalnej części przedramienia. Ramus cutaneus palmaris n. mediani (c) odchodzi na poziomie m. pronator quadratus (PQ) bocznie od głównego pnia n. medianus (M) i przebiega powierzchownie w kierunku ścięgna m. flexor carpi radialis (FCR). Na obrazie widoczne są również kość promieniowa, kość łokciowa, błona międzykostna oraz m. pronator quadratus.

Rycina 13. Carpus, płaszczyzna poprzeczna. M: nerw pośrodkowy, c: gałąź skórna dłoniowa nerwu pośrodkowego, T: ścięgna zginaczy, FCR: ścięgno mięśnia zginacza promieniowego nadgarstka.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy nadgarstka. Nerw pośrodkowy (M) znajduje się w kanale nadgarstka pod troczkiem zginaczy pośród ścięgien zginaczy (T). Gałąź skórna dłoniowa nerwu pośrodkowego (c) na tym poziomie już przebiła powięź przedramienia i przebiega powierzchownie względem troczka zginaczy w kierunku dłoni. Na obrazie widoczne są również ścięgno mięśnia zginacza promieniowego nadgarstka (FCR) i kości nadgarstka.

Rycina 14. Carpus, płaszczyzna poprzeczna. M: n. medianus, c: ramus cutaneus palmaris n. mediani, T: ścięgna zginaczy, A: a. ulnaris, U: n. ulnaris, FCR: ścięgno m. flexor carpi radialis.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy nadgarstka. N. medianus (M) znajduje się w kanale nadgarstka pod retinaculum flexorum między ścięgnami zginaczy (T). N. ulnaris (U) wraz z a. ulnaris (A) przebiega po stronie łokciowej względem kanału nadgarstka, w kanale Guyona. Ramus cutaneus palmaris n. mediani (c) na tym poziomie znajduje się powierzchownie względem retinaculum flexorum. Obraz ukazuje również ścięgno m. flexor carpi radialis (FCR) oraz kości nadgarstka, w szczególności os scaphoideum, os capitatum i os hamatum.

Rycina 15. Ręka, płaszczyzna poprzeczna. M: gałęzie końcowe n. medianus, R: ramus recurrens n. mediani, A: tętnica w okolicy kłębu.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy dłoni. Obraz przedstawia gałęzie końcowe n. medianus (M) po wyjściu z kanału nadgarstka oraz ich dalsze rozgałęzienia w dłoni. Powierzchownie w okolicy kłębu uwidoczniono ramus recurrens n. mediani (R), który biegnie w kierunku mięśni kłębu. Obraz przedstawia również mięśnie kłębu oraz niewielką gałąź tętniczą (A) w ich sąsiedztwie.

Rycina 16. Ręka, płaszczyzna poprzeczna. M: gałęzie końcowe nerwu pośrodkowego, A: tętnice w okolicy dłoni.

Poprzeczny przekrój ultrasonograficzny w okolicy dłoni na bardziej dystalnym poziomie. Na obrazie widoczne są gałęzie końcowe nerwu pośrodkowego (M) po ich dalszym rozgałęzieniu dystalnie w obrębie dłoni. Gałąź wsteczna nerwu pośrodkowego na tym poziomie zbliża się do pozostałych gałęzi końcowych nerwu pośrodkowego. Na obrazie widoczne są również drobne gałęzie tętnicze (A), mięśnie ręki oraz zarysy stawów śródręczno-paliczkowych (MCP).